Eylül'de 29 bin yeni iş eklendi ve yapay zeka işe alım planlarında görünüyor, işten çıkarmalarda değil

ABD, Eylül'de 29.000 iş ekledi; ekonomistlerin beklediği 90.000'in yaklaşık üçte biri ve işsizlik oranı %4,2'ye yükseldi. Saatler sonra Claudia Sahm Bloomberg'e, bu kadar az yeni işçiyle bu kadar hızlı büyüyen bir ekonominin bir bilmece olduğunu ve yapay zekanın henüz bunu çözecek kadar büyük olmadığını söyledi. Şirketlerinde gerçekten yapay zekayı yöneten yöneticiler aynı hafta farklı bir hikaye anlattı. Kimse bu yüzden insanları işten çıkarmıyor. Sadece bir sonrakini işe almıyorlar.

Sahm'ın bilmecesi işçisiz büyüme

2 Ekim raporundaki rakamlar sessiz bir şekilde zayıftı. Temmuz ve Ağustos revizyonlarla 60.000 iş kaybetti. Ortalama saatlik kazançlar %0,1 arttı. Sağlık hizmetleri 17.000 rol ve inşaat 11.000 eklerken, finans 7.000 kaybetti. İşten çıkarmalar düşük kaldı. Sahm buna düşük işe alım, düşük işten çıkarma işgücü piyasası adını verdi ve bunun en az üç yıldır sürdüğünü söyledi. Onu rahatsız eden şey, çıktının yine de artmaya devam etmesi. Tom Keene, nominal büyümeyi %6'nın üzerinde gösterdi ve ona bunun nasıl toplandığını sordu.

Yani şu anda işgücü büyümezken ve ekonomi, aktivite büyürken, bu verimlilikten gelmek zorunda. Ama bilirsiniz, yapay zeka benimsenmesi tüm bunları açıklayacak kadar yaygın değil. Yani bu merak uyandırıcı. Gerçekten öyle.

Claudia Sahm, 2 Ekim 2026, kaynak

Rakamların ardından anlık tepkisinde daha da ileri gitti. "İşler, devam edemeyecekmiş gibi hissettiren ama yine de devam eden bir şekilde uyumsuz," dedi ve bu yıl mezun olan herkesi endişelendirmesi gereken satırı ekledi. "Bu normal değil."

İşe alım kuraklığının çoğu demografik

Yazılımı suçlamadan önce, sıkıcı açıklamayı ciddiye alın. Sahm, yavaşlamanın çoğunu arz tarafına bağlıyor. Göç keskin bir şekilde düştü, bazı geçici vizeler iptal edildi ve bebek patlaması kuşağı emekli olmaya devam ediyor. Zar zor büyüyen bir işgücü, işsizlik oranını sabit tutmak için ayda 150.000 yeni işe ihtiyaç duymaz. Ayrıca ters yönde çalışan bir çarpıklığa da dikkat çekti.

Bence göçmen yoğun birkaç sektöre gidebilirsiniz, belki inşaat gibi, ve biraz ücret artışı görebilirsiniz, bu işgücü kıtlığı olabilir. Ama evet, ayrıca bir sürü veri merkezi inşa ediyoruz, bu da inşaatı yukarı çekiyor.

Claudia Sahm, 2 Ekim 2026, kaynak

Yani yapay zeka bu raporda görünüyor, ancak elektrikçiler ve beton ekipleri için bir talep kaynağı olarak, bir iş katili olarak değil. Bu, Indiana'daki büyük bir işverenin söyledikleriyle örtüşüyor.

Lilly işlerini haritaladı ve parçalar buldu, bütünler değil

Dave Ricks, Indiana Ekonomi Kulübü'nde yapay zekanın Lilly'nin personeline ne yapacağına dair bir izleyici sorusunu yanıtladı. 22 Eylül'de konuştu ve video 2 Ekim'de yayınlandı. Yanıtı, bu hafta bulduğum en yararlı kurumsal veri noktası çünkü Lilly bunu gerçekten yaptığını söylüyor.

Bunun üzerinde çok fazla haritalama yaptık ve ilginç bir şekilde, değiştirilen çok fazla tam iş yok. Birkaç örnek var, ama çok fazla değil. Çoğunlukla herkesin işinin parçaları gibi.

David Ricks, 22 Eylül 2026, kaynak

Onun gerçek kısıtı, yapay zeka fazlasının tam tersi. Lilly'nin Lebanon, Indiana'daki tesisi "bugün orada çalışan yaklaşık 8.500 inşaat işçisi var," dedi ve "eyalette yalnızca 17.000 sertifikalı var." İşçiler Iowa ve Missouri'den arabayla geliyor ve altı ay boyunca karavanlarda yaşıyor. Ricks, bu işlerin yılda 250.000 dolar ödediğini söyledi. Bu, Sahm'ın inşaat noktası, bir isim ve bir sayı eklenmiş hali.

Yapay zekanın ısırdığı yer, hiç ilan edilmeyen iş

Yapay zekaya en çok yatırım yapan şirketler, bordro anketinin göremediği bir şeyi anlatıyor. Kimse işten çıkarılmıyor. Sadece talep hiç açılmıyor. Vercel'i yöneten Guillermo Rauch, 27 Eylül civarında kaydedilen ve 1 Ekim'de yayınlanan bir Sloven podcast'inde bir sponsorluk anlaşmasıyla açıkladı.

Yani Mercedes ile bir ortaklık imzalarsam, tamam, yedi tasarımcı daha işe almak zorundayım çünkü bu doğrusal dünyada yaşıyorduk. Doğrusal olmayan bir dünyaya gidiyoruz.

Guillermo Rauch, 27 Eylül 2026, kaynak

Tasarım ekibi artık afişleri yapmak yerine afişleri yapan araçları inşa ediyor. Bir zamanlar işe alınacak yedi tasarımcı asla teklif alamıyor ve hiçbir işsizlik ofisi bundan haberdar olmuyor. Mike Novogratz, 1 Ekim'de Anthony Scaramucci'ye aynı şeyi gördüğünü söyledi ve bunun hala dar olduğunu söylemeye özen gösterdi. "Bunu yalnızca bazı alanlarda gördük, değil mi? Genç kodlayıcılar işe alınmıyor," dedi ve "55'ten 13 mühendise düşen ve şirketi daha büyük olan" bir kurucuyu anlattı.

Novogratz da temkinliydi. "Henüz yapay zeka nedeniyle iş kaybı görmedik ve belki de asla görmeyeceğiz," dedi aynı yanıtta. Bir kurucunun anekdotu makro bir trend değil. Bir yazılım şirketi, çalışan sayısını tokenlarla değiştirmek için var olan en kolay yerdir ve Vercel bunu yapan araçları satıyor.

Cathie Wood aynı veriyi bir patlama olarak okuyor

Cathie Wood, 2 Ekim iş günü web yayınını, artan reel getirilerin ekonominin çalıştığı anlamına geldiğini ve yapay zekanın verimlilik büyümesini %5 veya %6'ya çıkaracağını savunarak geçirdi. Gençlik rakamlarının iyi göründüğünü iddia etmedi.

Ama mor çizgiye bakın, 16-24 yaş arası yaş grubu. Bu %9,9'a geri döndü.

Cathie Wood, 2 Ekim 2026, kaynak

Mezunlara tavsiyesi, yapay zeka ile ve çalışan olmadan bir şirket kurmaktı; bu, teselli olarak sunmak için tuhaf bir şey. Ayrıca, yumuşak %0,1'lik ücret artışının "birçok teknoloji işinin azalmasından" geldiğini tahmin etti, çünkü bunlar yüksek kazançlılar. Bunu başlık sürümünden kontrol edemiyorum ve bunu bir ihtimal olarak sundu. Ancak Rauch ve Novogratz ile aynı yöne işaret ediyor. Yapay zekayı ilk hisseden grup genç, beyaz yakalı ve teknik; ve bunu bir işten çıkarma kağıdı olarak değil, kapalı bir kapı olarak hissediyor.

11 milyon tahmini ve başka yere bakan bir Fed

McKinsey, 29 Eylül'de yayınlanan bir raporda uzun vadeye bir boyut koydu. Yaklaşık 11 milyon ABD'li işçi, işgücünün yaklaşık %7'si, 2035'e kadar meslek değiştirmek zorunda kalabilir; aralık 6 milyon ila 16 milyon. Bu, tarihsel 215.000'e karşı yılda yaklaşık 645.000 kariyer değişikliği anlamına geliyor. En çok etkilenen gruplar ofis desteği, perakende ve satış ile ulaştırma; bu, yukarıdaki röportajlardaki kodlayıcılar ve tasarımcılardan farklı bir liste. Novogratz, siyasi mücadelenin önümüzdeki ay yapılacak ara seçimlerle başladığını düşünüyor.

İşsizlik yükseldiğinde, faiz indiren bir resesyonda olacağız, faiz artıran değil.

Mike Novogratz, 1 Ekim 2026, kaynak

Bu, gelecekteki bir yıl hakkında bir tahmin. Bugün Fed tam tersini yapıyor. Eylül'de faizleri çeyrek puan artırdı, %3,75-%4'e, 2023'ten bu yana ilk artışı ve Kevin Warsh enflasyonun "çok yüksek olduğunu ve çok uzun süredir öyle olduğunu" söyledi. Sahm, Eylül raporunun Fed'e 27-28 Ekim toplantısından önce çok az yeni bilgi verdiğini söyledi. Sadece sıkışmış bir işgücü piyasası, enerji enflasyonunun peşinde koşan bir merkez bankasını hareket ettirmez. Reid Hoffman, 30 Eylül'de Newcomer podcast'inde herkesin belirsizliğinin dürüst versiyonunu verdi.

Ve bu arada, aslında kimse gerçekten bilmiyor. Ne "aman tanrım, bir iki yıl içinde çok büyük olacak" diyenler ne de "oh sorun yok, bu yıl hiçbir şey olmaz" diyenler.

Reid Hoffman, 30 Eylül 2026, kaynak

Peki işe alımın durmasının nedeni yapay zeka mı?

Çoğunlukla hayır, kısmen evet. Yavaşlamanın büyük kısmı, göç ve emeklilik yoluyla daha az işçinin gelmesi ve Sahm'ın haklı olduğu gibi yapay zekanın bu kadar hızlı büyüyen bir ekonomiyi açıklamak için çok ince olması. Ancak yapay zeka etkisi marjinal olarak gerçek ve tam olarak anketin göremediği kişilere, asla mülakata giremeyen mezuna yönelik. Ricks işlerin parçalarını aldığını söylüyor. Rauch bir sonraki işe alımı aldığını söylüyor. İkisi de işten çıkarma olarak görünmüyor. Erken bir sinyal istiyorsanız, başlık bordro rakamını atlayın ve Mayıs 2025'ten bu yana 129.000 iş kaybeden 16-24 işsizlik oranını ve finans hattını izleyin. Ayrıca Fed'in tepki vermesini beklemeyi bırakırdım. İşsizlik hareket edene kadar tepki vermeyecek ve bu tür bir yerinden edilme, onu hareket ettirmemek için inşa edilmiş.